Spis tematów

Wszystkie artykuły

Każdy z interaktywną ilustracją — filtruj według dziedziny.

Optyka
Soczewka skupiająca: jak powstaje obraz

Prześledź bieg trzech promieni i zobacz, dlaczego ten sam kawałek szkła robi ze świata aparat, lupę i ludzkie oko.

Czytaj → 12 min czytania
Nawigacja
Jak działa GPS

Twój telefon nie wysyła nic w kosmos — tylko słucha. Czterech zegarów krążących 20 000 km nad głową. Z różnicy ich tykania wylicza, gdzie jesteś.

Czytaj → 8 min czytania
Inżynieria
Koła zębate: handel obrotami

Dwa zazębione koła nie potrafią dodać energii. Potrafią za to wymienić obroty na siłę — i odwrotnie. Cała mechanika maszyn zaczyna się tutaj.

Czytaj → 7 min czytania
Optyka · Biologia
Ludzkie oko: żywa soczewka

Aparat ostrzy obraz, przesuwając obiektyw. Twoje oko nie może — więc zmienia kształt soczewki. W ułamku sekundy, tysiące razy dziennie.

Czytaj → 8 min czytania
Fale
Dźwięk i rezonans

Dlaczego struna gra tylko wybrane dźwięki? Bo na napiętej linie mieszczą się jedynie fale, które „pasują" — a wtedy drobne szarpnięcie urasta w potężny ton.

Czytaj → 9 min czytania
Fizyka
Tunel przez środek Ziemi

Wrzuć kamień do studni przewierconej przez całą planetę. Wynurzy się po drugiej stronie globu — dokładnie po 42 minutach. Dlaczego?

Czytaj → 4 min czytania
Fizyka · Względność
Paradoks bliźniąt

Jedno z bliźniąt leci do gwiazdy i wraca. Po powrocie jest młodsze od rodzeństwa, które zostało na Ziemi. Gdzie tu paradoks?

Czytaj → 5 min czytania
Fizyka · Względność
Świetlny zegar Einsteina

Dwa lustra i uwięziony promień światła. Tyle wystarczy, by zrozumieć, dlaczego szybki ruch spowalnia czas — i dlaczego to nie metafora, lecz zmierzony fakt.

Czytaj → 7 min czytania
Fizyka · Względność
Pociąg Einsteina: względność równoczesności

Dwa pioruny biją w oba końce pędzącego wagonu. Dla stojącego na peronie — równocześnie. Dla pasażera w środku — nie. I oboje mają rację.

Czytaj → 6 min czytania
Fizyka · Kwanty
Dwie szczeliny: eksperyment, który złamał intuicję

Wystrzeliwuj fotony pojedynczo — kropka po kropce na ekranie wyłania się wzór, którego pojedyncza cząstka nie ma prawa znać. Chyba że każda przechodzi przez obie szczeliny naraz.

Czytaj → 9 min czytania
Fizyka · Jądro atomowe
Rozpad promieniotwórczy: zegar zbudowany z przypadku

Nikt na świecie nie umie przewidzieć, kiedy rozpadnie się pojedynczy atom. A mimo to tysiąc atomów znika w idealnie przewidywalnym rytmie. Patrz, jak z czystego chaosu wyłania się prawo.

Czytaj → 8 min czytania
Fizyka · Kosmologia
Rozszerzający się Wszechświat: ucieczka bez ruchu

Wszystkie odległe galaktyki uciekają od nas — a im dalsza, tym szybciej. To nie my jesteśmy odpychający. To sama przestrzeń rośnie, a my tkwimy w niej jak rodzynki w rosnącym cieście.

Czytaj → 9 min czytania